Poniedziałek, 17 lipca 2023

¨Sąd frankowy może się pochwalić rekordową wydajnością¨
¨Definicja budowli jest niezgodna z konstytucją¨
¨Naliczanie opłat za śmieci do gruntownej przebudowy¨
¨Sukcesy w walce z inflacją już za nami¨
¨Nie będzie jazdy na fali obniżenia stóp¨
¨Większy popyt i mniejsza podaż podbiły ceny mieszkań¨
¨Będzie prościej o wywłaszczenie¨
¨Samorządy zapłacą mniej za prąd¨

Więcej poniżej.

¨Prawo co dnia¨ w poniedziałkowej ¨Rzeczpospolitej¨ odnotowuje: ¨Sąd frankowy może się pochwalić rekordową wydajnością¨. Jeśli łączenie spraw nie będzie budzić zastrzeżeń sądu drugiej instancji, to z pewnością zachęci sędziów do korzystania z tego narzędzia- ocenia sędzia Tomasz Niewiadomski, szef sądu frankowego- XXVIII Wydziału Cywilnego SO w Warszawie. Dwa tygodnie po głośnym wyroku TSUE w sprawach frankowych, dotyczących wynagrodzenia za kapitał, w sądzie frankowym udało się przeprowadzić połączone rozpoznanie 22 spraw. Rozmówca ¨Rz¨ podkreśla, że wymagało to dokładnej analizy spraw pod kątem ich podobieństwa, a więc czy nadają się do połączenia. Najbardziej czasochłonna jest sama selekcja spraw w tym ustalenie, czy nie jest kwestionowany status konsumenta. Następnie trzeba podjąć kilka działań formalnych, wydać postanowienia o połączeniu spraw i uzyskać zgody na udostępnienie pozostałym stronom informacji stanowiących tajemnicę bankową. Z pewnością ciekawa jest konstrukcja pisemnego uzasadnienia wyroku, zwłaszcza sposób przedstawienia stanu faktycznego. Jak dalej czytamy, sędziowie rozważają, czy wykorzystywać w przyszłości na szerszą skalę instytucję łączenia spraw. Kluczowe znaczenie będzie miała instancyjna ocena tej praktyki przez Sąd Apelacyjny w Warszawie. Na pytanie, czy to prawda, że sąd frankowy rzeczywiście przyspieszył tempo rozpoznawania spraw, pada odpowiedź: Dane statystyczne wskazują, że ma coraz lepszą efektywność pracy. W czerwcu zostało w nim wydanych ok. 670 wyroków, a w pierwszym półroczu tego roku ponad 3200. Od początku działania sądu frankowego, tj. od kwietnia 2021 r., wydano ok. 7000 wyroków. Widać zatem, że ostatnie miesiące są zdecydowanie najlepsze. W czerwcu po raz pierwszy liczba spraw załatwionych przekroczyła wpływ. Jak dalej wskazuje rozmówca ¨Rz¨, łączenie spraw ma prowadzić do przyspieszenia postępowań i tym samym urealniania prawa do rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. Być może celowe byłoby wskazywanie już w pozwie, czy strona wyraża wstępnie zgodę na łączne rozpoznanie jej sprawy. Z pewnością efektywność sądu byłaby jeszcze większa, gdyby strony nie składały wniosków o zabezpieczenie, które nie mogą być uwzględniane, tj. w sprawach, w których nie spłacono kapitału kredytu. Pełny tekst rozmowy- na 10 stronie głównego wydania.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 17.07.2023.).

Dodatek ¨Rz¨– ¨Podatki i księgowość¨ przypomina z kolei: ¨Definicja budowli jest niezgodna z konstytucją¨. W przypadku postępowań dotyczących opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości, zakończonych decyzją ostateczną lub prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, podatnicy będą mogli złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Według obecnego brzmienia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, budową jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Od wielu lat wśród ekspertów zajmujących się prawem podatkowym powszechna była opinia, że takie ogólne odesłanie do przepisów niepodatkowych w kwestii przedmiotu opodatkowania narusza zasadę wynikającą z art. 217 konstytucji, z którego wynika, że określanie przedmiotów opodatkowania następuje w drodze ustawy podatkowej. 4 lipca br. Trybunał Konstytucyjny wydał przełomowy wyrok w tym zakresie. Co prawda potwierdził, że definicja budowli zawarta w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych jest niezgodna z konstytucją, orzekł jednak, że obecna definicja budowli zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy traci moc prawną dopiero po upływie 18 miesięcy od wydania wyroku. Ustawodawca ma zatem stosunkowo dużo czasu, aby nadać zakwestionowanemu przepisowi nowe brzmienie. Z uzasadnienia wyroku TK jasno wynika, że ustawodawca powinien wprowadzić nową definicję budowli na potrzeby ustaw podatkowych. Jedno wydaje się pewne: zmiana definicji budowli może pociągnąć za sobą także zmiany w ustawach o podatkach dochodowych, szczególnie tych dotyczących przepisów o amortyzacji. Warto również zauważyć, jakie czynności warto podjąć w przypadku trwających lub prawomocnie zakończonych postępowań, których przedmiotem jest zakwestionowany przez TK artykuł ustawy. W przypadku postępowań zakończonych decyzją ostateczną podatnicy co do zasady będą mogli złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Podobnie w sprawach zakończonych prawomocnym wyrokiem. Dlatego w styczniu 2025 r., kiedy orzeczenie TK wejdzie w życie, podatnicy będą mogli składać wnioski o wznowienie postępowań, jeżeli ustawodawca nie zmieni omawianego przepisu. Więcej- na drugiej i trzeciej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 17.07.2023.).

¨Życie Regionów¨ w poniedziałkowej ¨Rz¨ obszernie odnotowuje: ¨Naliczanie opłat za śmieci do gruntownej przebudowy¨. Zasady tworzone przez samorządy próbują nadążyć za zmianami przepisów i ich odmiennymi interpretacjami. Ich egzekwowanie wymaga od urzędów coraz więcej pracy, a i tak bywa nieskuteczne. Zbiorcze dane regionalnych izb obrachunkowych nie pozostawiają złudzeń. Opłaty za odbiór śmieci w ostatnich latach potrafiły rosnąć po kilkadziesiąt procent rok do roku. Analizując lata 2019- 2022 RIO wskazały, że największy skok, na poziomie 38,6 proc., nastąpił w 2020 r. Równocześnie przez większość tego okresu system się nie bilansował. To znaczy, że wydatki samorządów związane z gospodarowaniem odpadami były większe niż dochody z opłat pobieranych od mieszkańców. W 2019 r. luka wynosiła 1,2 mld zł, w 2020 r.- prawie 1,4 mld zł. W roku 2022 spadła do niecałych 980 mln zł. Ub.r. zakończył się już na lekkim plusie (10,7 mln zł). Dotyczy to tylko miast- gminy nadal są pod kreską. Ostatnie cztery lata to jednak nie tylko wzrost opłat, ale też skok wydatków. W 2019 r. samorządy na gospodarkę odpadami przeznaczyły niecałe 7,5 mld zł, w 2022- 11,6 mld zł. W całym systemie, równolegle do wzrostu kosztów, toczą się trwające latami spory o sposób naliczania opłat za odpady. Jeden z nich zakończył się w połowie minionego tygodnia. NSA uznał, że uchwała podjęta pod koniec grudnia 2022 r. przez warszawskich radnych jest zgodna z prawem. Stolica wybrała opłatę od gospodarstwa domowego (85 zł w bloku i 107 zł  w domu jednorodzinnym). W świetle wyroku sądu w Warszawie za śmieci tyle samo płaci właściciel małej kawalerki jak i osoba, która wynajmuje mieszkanie ośmiu studentom. Wcześnie w stolicy próbowano powiązać wysokość opłat za śmieci ze zużyciem wody. Taką możliwość przewiduje ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W części samorządów ten sposób wykorzystywany jest od lat. W odniesieniu do zabudowy wielorodzinnej Szczecin wykorzystuje tę metodę od lipca 2013 r. System bazujący na zużyciu wody działa też w Olsztynie. Jednak kwestia zużycia wody jest bardzo zmiennym czynnikiem, co powoduje konieczność częstego składania deklaracji. W tej sytuacji część mieszkańców wolałaby, aby opłaty były stałe, uzależnione od liczby osób w gospodarstwie domowym lub ilości wyrzucanych odpadów. W swoim sprawozdaniu Krajowa Rada Izb Obrachunkowych wnioskuje m.in. o wprowadzenie zmian w przepisie ograniczającym wysokość opłat za śmieci (w modelu wiążącym te stawki z poziomem zużycia wody). Samorządy postulują natomiast, by rozważyć na poziomie ustawowym kwestię odejścia od systemu deklaracyjnego, na rzecz ujednoliconego poboru opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, którego model byłby zbieżny z podatkiem od nieruchomości. Więcej szczegółów- na pierwszej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 17.07.2023.). 

¨Dziennik Gazeta Prawna¨ zauważa natomiast: ¨Sukcesy w walce z inflacją już za nami¨. Od lutego roczne tempo wzrostu cen zmniejszyło się o jedną trzecią. Ale nadal kilkukrotnie przewyższa cel banku centralnego. Główny Urząd Statystyczny potwierdził w piątek wstępne szacunki czerwcowej inflacji, jakie podał pod koniec ubiegłego miesiąca. W porównaniu z czerwcem 2022 r. za towary i usługi konsumpcyjne płaciliśmy średnio o 11,5 proc. więcej. Ale w porównaniu z majem poziom cen się nie zmienił. W ciągu miesiąca roczny wskaźnik inflacji obniżył się o 1,5 pkt proc. W lutym mieliśmy najwyższą inflację od ćwierćwiecza. Od tego czasu tempo wzrostu cen obniżyło się o niemal 7 pkt proc. Nadal jednak inflacja jest wyraźnie powyżej celu Narodowego Banku Polskiego, który wynosi 2,5 proc., z pasmem dopuszczalnych odchyleń o plus minus 1 pkt proc. Analitycy oceniają, że w II półroczu inflacja nadal będzie się obniżać. Nie będą to jednak już tak spektakularne spadki, jak w poprzednich kilku miesiącach. Ekonomiści są zdania, że w sierpniu, a najdalej we wrześniu, będziemy świadkami zejścia inflacji poniżej poziomu 10 proc.- odnotowano na drugiej stronie głównego wydania.

(Źródło: ¨Dziennik Gazeta Prawna¨– 17.07.2023.).

¨DGP¨ informuje również: ¨Nie będzie jazdy na fali obniżenia stóp¨. Komisja Nadzoru Finansowego tuż przed startem obniżek stóp procentowych zablokowała kredytobiorcom możliwość przesiadania się z oprocentowania stałego na zmienne. Od pośredników kredytowych odbijają się pierwsze osoby, które chciałyby zmienić oprocentowanie swojego kredytu ze stałego na zmienne poprzez refinansowanie starej hipoteki w innym banku. Firmy pośrednictwa kredytowego odpowiadają, że takiej możliwości nie ma. I faktycznie ? wyeliminowała ją zmiana Rekomendacji S dotyczącej ¨dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie¨. Zainteresowanie zmianą warunków oprocentowania wynika z tego, co dzieje się na rynku stóp procentowych. Po tym, jak prezes NBP zapowiedział, że pierwsza obniżka stóp banku centralnego jest możliwa, gdy inflacja spadnie do poziomu jednocyfrowego, wyraźnie poszła w dół stawka WIBOR w większości banków będąca wciąż podstawą do ustalania oprocentowania hipotek. Pod koniec ubiegłego tygodnia WIBOR 3M wynosił 6,84 proc. To najniższy poziom od czerwca 2022 r. W okresie rosnących stóp procentowych banki zachęcały klientów do zamiany kredytu o stopie zmiennej na hipotekę stałoprocentową. Osoby, które się na to zdecydowały, jeśli zrobiły to odpowiednio wcześnie, zabezpieczyły się przed wzrostem kosztu pieniądza. Ostatnie zmiany w rekomendacji KNF miały na celu podniesienie zdolności kredytowej dla osób, które korzystają z rządowego Bezpiecznego kredytu 2 proc. Ale KNF zawarła w nowych regulacjach również zapisy dotyczące kredytów o stałej lub okresowo stałej stopie procentowej. Chodziło o ograniczenie ryzyka ich przedpłaty. Przedstawiciele sektora bankowego wskazywali, że przy obowiązujących wcześniej zasadach (klienci mieli swobodę w refinansowaniu i przedpłacaniu hipotek o stałej stopie) oprocentowanie powinno być wyższe. Ostatecznie nadzór załatwił sprawę, wprowadzając zakaz refinansowania. Banki nie mogą oferować hipotek o zmiennym oprocentowaniu, które służyłyby spłaceniu podobnych kredytów o stawce stałej w innym banku. Ograniczono też możliwość przedterminowej zamiany stawki stałej na zmienną (na ogół umowy przewidują taką zamianę po pięciu latach od zaciągnięcia kredytu). Bankom wolno natomiast obniżyć stałą stawkę ? nowy poziom powinien jednak obowiązywać co najmniej przez pięć lat. Więcej szczegółów- na trzeciej stronie głównego wydania.

(Źródło: ¨Dziennik Gazeta Prawna¨– 17.07.2023.).

¨DGP¨ w innym miejscu informuje: ¨Większy popyt i mniejsza podaż podbiły ceny mieszkań¨. Kredyt na 2 proc., poluzowanie reżimu przez nadzór finansowy i hamowanie inflacji ożywiły zainteresowanie rynkiem pierwotnym. Przez cały ostatni rok nowe mieszkania w największych polskich miastach drożały i w czerwcu średnie ceny były wyższe niż 12 miesięcy wcześniej, od 9,7 proc. w aglomeracji katowickiej do nawet 17,7 proc. w Krakowie ? wynika ze statystyk przedstawionych przez portal Rynekpierwotny.pl. W porównaniu z majem zmiany wyniosły od 0 do 3 proc. Jednocześnie spada liczba dostępnych mieszkań. Jeszcze w czerwcu 2022 r. w siedmiu największych miastach Polski firmy deweloperskie oferowały ok. 52,8 tys. lokali. Szczyt nastąpił trzy miesiące później ? we wrześniu 2022 r. było dostępnych ok. 56,2 tys. mieszkań. Od tamtego czasu następuje jednak powolny zjazd ? w ubiegłym miesiącu do kupienia było ok. 46,8 tys. mieszkań. Od kilku miesięcy analitycy sygnalizowali, że jednym z czynników wpływających na ceny mieszkań jest Bezpieczny kredyt 2 proc. oferowany w ramach rządowego programu ¨Pierwsze mieszkanie¨. Podgrzewał on rynek już od połowy grudnia 2022 r. Program wszedł w życie 1 lipca. Obecnie kredyt na preferencyjnych warunkach jest oferowany w siedmiu bankach. Bank Gospodarstwa Krajowego w odpowiedzi udzielonej ¨DGP¨ poinformował, że trwają negocjacje z trzema kolejnymi. Podsumowując drugi tydzień funkcjonowania programu, resort rozwoju i technologii ujawnił, że banki przyjęły łącznie ponad 4,4 tys. wniosków kredytowych. Zawarto 21 umów z klientami. Eksperci, z którymi rozmawiał ¨DGP¨ przyznają, że już same zapowiedzi wprowadzenia systemu rządowych dopłat do rat kredytu mieszkaniowego podbiły stawki na rynku deweloperskim.  Średnie ceny za 1 mkw. w większości miast rosną już od miesięcy. Ale nie tylko Bezpieczny kredyt przyczynia się do zwyżek. Nadal w miarę wysoka inflacja, wzrost płacy minimalnej, wysoka cena materiałów budowlanych. Wszystko powoduje, że mieszkania stają się droższe. Więcej szczegółów- na ósmej i dziewiątej stronie głównego wydania.

(Źródło: ¨Dziennik Gazeta Prawna¨– 17.07.2023.).

¨DGP¨ także krótko: ¨Będzie prościej o wywłaszczenie¨. Niewielką większością głosów (¨za¨ było 235 posłów) uchwalono ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ma ona usprawnić wydawanie decyzji środowiskowych i uprościć proces wywłaszczania właścicieli, których grunty zostały przewidziane pod tzw. inwestycje strategiczne, do których zaliczono m.in. metro czy linie tramwajowe. W praktyce chodzi głównie o budowę elektrowni jądrowych i Centralny Port Komunikacyjny- czytamy na szóstej stronie głównej wkładki prawnej.

(Źródło: ¨Dziennik Gazeta Prawna¨– 17.07.2023.).

¨DGP¨ informuje też: ¨Samorządy zapłacą mniej za prąd¨. Cena maksymalna za energię elektryczną dla JST zostanie obniżona od 1 października z 785 zł/MWh do 693 zł/MWh. Tarczą nadal będą objęte nie tylko samorządy, lecz także mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz podmioty wrażliwe, jak szpitale, szkoły, przedszkola. Przegłosowana przez Sejm nowelizacja ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej oraz niektórych innych ustaw zwiększa również limity zużycia prądu z zamrożoną ceną dla gospodarstw domowych. Nie więcej niż w 2022 r. za prąd zapłacą te gospodarstwa domowe, które zużyją w tym roku do 3000 kWh, a nie maksymalnie 2000 kWh, jak obecnie. Dla rodzin z osobami z niepełnosprawnością limit wzrośnie z 2600 kWh do 3600 kWh, a dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny i rolników ? z 3000 kWh do 4000 kWh. Nowe limity obejmą również odbiorców, którzy przekroczyli dotychczasowe maksymalne zużycie. Jeśli gospodarstwo domowe nie zmieści się w nowym limicie, to nadal zapłaci za prąd nie więcej niż 693 zł/MWh. Od 1 października taką samą stawką zostaną objęte samorządy i przedsiębiorcy- odnotowano na dziewiątej stronie głównej wkładki prawnej.

(Źródło: ¨Dziennik Gazeta Prawna¨– 17.07.2023.).