Piątek, 21 lipca 2023

¨Inwestycje mieszkaniowe oczekują na nowe przepisy¨
¨Banki mogą zasilić budżet rekordowymi podatkami¨
¨Agent pod specjalnym nadzorem¨
¨Handel w mieście 15- minutowym¨
¨Silversi na własnym najszczęśliwsi, młodzi sfrustrowani¨
¨Przemysł ciągnie do hal nad Wisłą¨
¨Reforma czy rewolucja w zagospodarowaniu¨
¨Budujemy <> platformę PRS¨
¨Dlaczego przedsiębiorcy nie chcą publicznych kontraktów?¨

Więcej poniżej.

¨Prawo co dnia¨ w piątkowej ¨Rzeczpospolitej¨ odnotowuje: ¨Inwestycje mieszkaniowe oczekują na nowe przepisy¨. Z projektu nowelizacji ustawy o ograniczeniu biurokracji i barier prawnych przygotowaną przez komisję nadzwyczajną ds. deregulacji  usunięty ma zostać, wprowadzony od maja 2023 r. wymóg wyznaczania przez dewelopera prowadzącego inwestycję mieszkaniową co najmniej 1,5 miejsca parkingowego przypadającego na mieszkanie lub jednego miejsca w obszarze zabudowy śródmiejskiej. Ekspert Polskiego Związku Firm Deweloperskich podkreśla, że od maja, przez zmianę przepisów wielu deweloperów wstrzymało inwestycje. Chodzi o nawet kilkadziesiąt tysięcy zaprojektowanych mieszkań. PZFD jeszcze na etapie projektowania ustawy apelował, by nie zmuszać deweloperów do wyznaczania 1,5 miejsca parkingowego na mieszkanie, bo powstanie ich mniej, a te, które zostaną zbudowane, będą droższe. Marek Wójcik, pełnomocnik ds. legislacyjnych Związku Miast Polskich, wskazuje, że gminy, które są odpowiedzialne za ład przestrzenny na swoich terenach wiedzą,  gdzie miejsca parkingowe są pilnie potrzebne. ZMP, opiniując projekt nowelizacji, zauważył, że zmiany powinny iść w kierunku tworzenia jak największej liczby miejsc parkingowych przypadających na inwestycje, aby uniknąć blokowania autami wolnych przestrzeni. Należy też skupić się na tworzeniu parkingów podziemnych pod blokami, by chronić tereny zielone. Więcej szczegółów- na 12 stronie głównego wydania.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

¨Rz¨ informuje w innym miejscu: ¨Banki mogą zasilić budżet rekordowymi podatkami¨. Przy historycznie dobrych wynikach sektor bankowy powinien też zapłacić historycznie dużo CIT- u. To może, choć nie musi, uchronić banki przed innymi daninami. Banki idą na rekord. I to nie tylko, jeśli chodzi o zyski, ale i o podatki odprowadzane do budżetu państwa. W ciągu tylko pierwszych miesięcy tego roku sektor zarobił na czysto ponad 17 mld zł (czyli więcej niż w całym 2022 r., a podatek dochodowy w rachunku zysków i strat sięgnął niemal 6 mld zł. Obie pozycje rok do roku wzrosły o 33 proc. i gdyby taka dobra sytuacja utrzymywała się w kolejnych miesiącach, można by oczekiwać najwyższych wyników w historii sektora.  Nadzieje na rekordy może studzić problem frankowy, ale nawet mimo to analitycy są dobrej myśli. Banki muszą zawiązywać rezerwy na ryzyko prawne kredytów w CHF, a po wyroku TSUE z 15 czerwca ? bardzo korzystnym dla kredytobiorców- proces ten może jeszcze przyspieszyć. Jednak wynik sektora, pomimo rezerw na kredyty w CHF, powinien wzrosnąć rok do roku, więc podatek dochodowy też ma szansę się zwiększyć. W sumie więc sektor może utrzymać swój status ¨złotej kury podatkowej¨ dla budżetu państwa, a nawet go poprawić. W 2022 r., jak wynika z raportu Związku Banków Polskich, podatek dochodowy zapłacony przez sektor wyniósł 8,4 mld zł. To niemal dwa razy więcej  niż w 2020 r. i w latach poprzednich- czytamy na 17 stronie części ekonomicznej głównego wydania.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

Piątkowy dodatek ¨Rz¨– ¨Nieruchomości Komercyjne i Mieszkaniowe¨ zamieszcza tekst: ¨Agent pod specjalnym nadzorem¨. Resort rozwoju chce poprawić jakość usług pośrednictwa. Z kolei branża uważa, że najważniejsza jest edukacja klientów. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wzięło pod lupę obrót nieruchomościami na rynku wtórnym. Szef resortu chce ¨wyeliminować nieprawidłowości¨ i poprawić jakość usług świadczonych przez pośredników. Uważa, że doprecyzowania wymaga sama umowa pośrednictwa. Według resortu w umowie ¨pośrednik powinien się zobowiązać do wykonania konkretnie określonych czynności, za które przysługiwać mu będzie wynagrodzenie¨. Pośrednik z BIG Property zastanawia się, na czym to doprecyzowanie umowy miałoby polegać. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie reguluje kwestii zakresu obowiązków pośrednika, które mają być ujęte w umowie pośrednictwa, ale mówi, że zakres określa umowa. A określone w niej wynagrodzenie jest w większości przypadków należne za skutek działania pośrednika, czyli za zawarcie umowy sprzedaży bądź najmu oferowanej lub pozyskanej dla klienta nieruchomości. Cytowany w tekście ekspert Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości zauważa, że rozpoczynając współpracę z klientem, ten zakres czynności trudno szczegółowo określić. Resort chce też wprowadzić zakaz uzależniania prezentacji nieruchomości od zawarcia umowy pośrednictwa. W ocenie ekspertów branży, jeśli pośrednik uzależnia prezentację nieruchomości od tego, czy kupujący, który sam tę ofertę znalazł, zapłaci mu dodatkową prowizję, jest to przede wszystkim działanie na szkodę właściciela. Ministerstwo chce też uregulować zasady publikacji ogłoszeń. Często praktyką jest bezprawne wykorzystywanie przez pośredników ogłoszeń zamieszczonych przez właścicieli nieruchomości. Jednak, jak dalej czytamy, w ciągu ostatnich 30 lat wykształcił się model współpracy między pośrednikami, który pozwala na prezentację własnym klientom (w ramach podpisanej z nimi umowy) nieruchomości nie tylko ze swojej oferty, ale też i innych agentów. Resort zajmuje się także wynagrodzeniem agentów, wskazując na ¨dość powszechne zjawisko przerzucania obowiązku zapłaty prowizji na drugą stronę transakcji, która nie jest związana umową z pośrednikiem¨. Bywa też, że prowizja pobierana jest od obu stron transakcji. Resort proponuje, by pośrednik pobierał wynagrodzenie wyłącznie od zlecającego czynności. W ocenie branży proponowane regulacje, to próba powtórnego bądź dodatkowego usankcjonowania zasad, które powinny powszechnie obowiązywać w obrocie nieruchomościami. Istniejące zaś regulacje dotyczące pośrednictwa są w pełni wystarczające, aby zapewnić klientom profesjonalną obsługę. Więcej szczegółów- na pierwszej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

W ¨Nieruchomościach…¨ znajdziemy również tekst: ¨Handel w mieście 15- minutowym¨. Modernizacje, rozbudowy, nowe funkcje. Galerie intensywnie się zmieniają. Mocną pozycję mają parki handlowe. Początek roku sektor handlowy może zaliczyć do udanych. Dobra passa trwa. Jak szacuje CBRE, tylko w pierwszych trzech miesiącach roku przybyło 107,4 tys. mkw. powierzchni handlowej w 12 obiektach. Są to głównie parki handlowe o powierzchni do 10 tys. mkw. To na nich skupia się uwaga deweloperów. CBRE podaje, że pod koniec I kw. w budowie było 562,3 tys. mkw. powierzchni, z czego niemal trzy czwarte to parki handlowe. Ponad połowa tej nowej podaży (55 proc.) zasili mniejsze miejscowości. Według Savills w Polsce powstaje dziś ok. 438,5 tys. mkw. powierzchni handlowej. To sześć centrów o powierzchni 84,4 tys. mkw. i 40 parków handlowych, które dostarczą  354,1 tys. mkw. Przybywa przy tym dyskontów spożywczych. Rozwój tej oferty w parkach handlowych sprawia, że zaspokajanie różnych potrzeb  w jednym miejscu staje się dla konsumentów jeszcze łatwiejsze. Ekspertka CBRE zwraca również uwagę w tekście na rozwój obiektów wielofunkcyjnych, które wpisują się w koncepcję 15- minutowego miasta. Trendem jest łączenie historycznej, zrewitalizowanej przestrzeni z nową tkanką miejską, czego przykładem jest odnowienie Ogrodów Ulricha w pobliżu Wola Parku w Warszawie. Są też inwestorzy, którzy decydują się nawet na dodawanie do kompleksów części mieszkalnych, biurowych czy hotelowych, tworząc obiekty mixed- use. Savills podaje, że całkowite zasoby powierzchni handlowej w Polsce przekraczają 13 mln mkw. To powierzchnia w 648 obiektach (centra i parki handlowe powyżej 5 tys. mkw. oraz centra wyprzedażowe). Najwięcej powierzchni- ponad 10,5 mln mkw.- znajduje się w centrach handlowych  (444 galerie). Parki handlowe (190) odpowiadają za ponad 2,2 mln mkw. powierzchni, a centra wyprzedażowe (14 obiektów) za 248,9 tys. mkw. Aktywność inwestorów widać w sektorze małych parków handlowych budowanych zwłaszcza w mniejszych miastach poniżej 100 tys. mieszkańców. Wynika to w dużej mierze ze zmian w zachowaniu konsumentów, którzy doceniają dogodną lokalizację. Najemcy z kolei często wybierają ten format ze względu na niższe czynsze i opłaty eksploatacyjne- czytamy na drugiej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

¨Nieruchomości…¨ niżej odnotowują: ¨Silversi na własnym najszczęśliwsi, młodzi sfrustrowani¨. Jesteśmy szczęśliwsi tam, gdzie mieszkamy, niż dwa lata temu, mimo wciąż trudnego otoczenia- wynika z badania ¨Szczęśliwy dom. Badanie dobrostanu mieszkańców Polski 2023¨. Do poczucia zadowolenia głównie potrzeba ogrodu, tarasu lub balkonu, różnej przestrzeni do mieszkania oraz internetu. Dzienna sprzedaż mieszkań obecnie jest tak duża, jak w czasach najlepszej koniunktury, o takim zainteresowaniu klientów deweloperzy nie marzyli jeszcze pół roku temu- wynika z najnowszych badań Otodom Analitycs. W ostatnich miesiącach Polacy, z odblokowaną zdolnością  zaciągania długu bankowego i przy wsparciu programu ¨Bezpieczny kredyt¨ znowu chętnie kupują mieszkania. Ale rynek to nie tylko słupki sprzedaży. Czy nabywcy lokali są w nich zadowoleni? Odpowiedzi dostarcza trzecia już edycja  raportu ¨Szczęśliwy dom¨ przygotowany we współpracy z centrum analitycznym Polityka Insight, SWPS Innowacje przy wsparciu ośrodka badawczego IQS. Fundamentem raportu były badania ponad 3 tys. konsumentów przeprowadzone  od marca do kwietnia 2023 r. Jak dalej czytamy ¨przodownicy szczęścia¨  w zdecydowanej większości, 80,3 proc., mieszkają we własnych mieszkaniach lub domach, co przekłada się na najlepsze samopoczucie w swoim miejscu zamieszkania. Z kolei wśród nieszczęśliwych jest najmniej właścicieli: co piąty respondent wynajmuje mieszkanie lub dom, podobny odsetek zamieszkuje w cudzej nieruchomości, bez ponoszenia kosztów. Największą liczebnie kategorią wśród najbardziej szczęśliwych (38 proc.) okazały się osoby powyżej 60. roku życia, mieszkające samotnie lub z partnerem. W przypadku nieszczęśliwych ponad 40 proc. stanowiły osoby w wieku 18- 34 lat, a niecałe 39 proc. od 35 do 54 lat.  Z raportu wiadomo też, że jeśli chodzi o wyszukiwanie mieszkań w serwisie Otodom, głównymi parametrami są cena maksymalna (100 proc.), minimalna powierzchnia (76,6 proc.) i liczba pokoi (44,1 proc.). Więcej szczegółów- także na drugiej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

W ¨Nieruchomościach…¨ czytamy też: ¨Przemysł ciągnie do hal nad Wisłą¨. W Polsce i naszym regionie Europy widać wzrost zainteresowania najemców powierzchnią produkcyjną. W ciągu ostatnich trzech lat sektor nieruchomości przemysłowych i logistycznych w Europie Środkowo-Wschodniej przebił 65 mln mkw. Na Polskę, rynek z największymi zasobami, przypadało prawie 30 mln mkw. Jak zaznaczają w raporcie eksperci firmy Colliers,  mimo znacznego wzrostu czynszów w 2022 r. region pozostaje wysoce konkurencyjny w porównaniu z zachodem Europy. Na uwagę zasługuje wzrost zainteresowania powierzchnią produkcyjną przez najemców z Azji- szczególnie z Chin i Korei Południowej. Rynek, choć nazywany magazynowym, stoi na dwóch nogach. Poza magazynami to także hale produkcyjne. Jak podkreśla ekspertka Colliers, udział produkcji w całym rynku magazynowym różni się w zależności od kraju. Polska to ok. 38 proc. całkowitego zasobu w regionie, Czechy 19 proc., a Węgry 12 proc. Więcej szczegółów- na trzeciej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

Niżej ¨Nieruchomości…¨ zamieszczają tekst: ¨Reforma czy rewolucja w zagospodarowaniu¨. Nowa ustawa dotyczy uproszczenia i przyspieszenia procedur w zakresie planowania- o zmianach pisze radczyni prawna w kancelarii Chałas i Wspólnicy. Jak przypomniała autorka, w świetle znowelizowanych przepisów plan ogólny będzie uchwalany dla całej gminy w randze aktu prawa miejscowego. Zamierzeniem jest, aby plan ogólny miał zwięzłą formę, która pozwoli nie tylko na odzyskanie kompleksowej informacji o możliwościach zagospodarowania danej nieruchomości, ale również na porównanie jego treści z analogicznymi, przyjętymi w innych gminach planami ogólnymi. Ma on określać strefy planistyczne oraz gminne standardy urbanistyczne rozumiane jako ustalenia nieprzekraczalnych warunków  realizacji inwestycji w zakresie parametrów i wskaźników urbanistycznych. W planie ogólnym można będzie wyznaczyć granice obszarów uzupełnienia zabudowy. Aktualnie obowiązujące  studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowają moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego w danej gminie, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2025 r. Obligować to będzie gminy do przyjęcia od 2026 r. strategii rozwoju. Kolejna nowość legislacyjna to zintegrowany plan inwestycyjny (ZPI). Będzie on szczególnym rodzajem planu miejscowego uchwalanego przez radę gminy na wniosek inwestora. Poprzedzi go przeprowadzenie negocjacji i zawarcie umowy urbanistycznej. W tekście przypomniano, że w ustawie proponuje się ograniczenie sytuacji, w których konieczne będzie uzyskanie decyzji WZ. Powiązano obowiązek uzyskania decyzji o warunkach zabudowy na działkach budowlanych, które nie są objęte ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania, z katalogiem inwestycji niewymagających pozwolenia na budowę. Przede wszystkim wydanie decyzji o warunkach zabudowy będzie dopuszczalne wyłącznie an obszarze uzupełnienia zabudowy wyznaczonym w planie ogólnym, jakkolwiek ustawodawca przewiduje tu wyjątki. Szczegóły- także na trzeciej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

¨Nieruchomości…¨ zamieszczają również tekst: ¨Budujemy <<srebrną>> platformę PRS¨. Serwisowane apartamenty dla seniorów to nie tylko dostosowanie budynków do potrzeb osób starszych, ale przede wszystkim usługa operatorska- mówią Karol Bulenda i Artur Rola, udziałowcy w Origin Investments. Trwa budowa kompleksu ReVital w Mechelinkach niedaleko Trójmiasta, na który składają się centrum rehabilitacyjne, dwa budynki z apartamentami na pobyty krótkoterminowe  i budynek z mieszkaniami serwisowanymi dla seniorów. Jak informują rozmówcy ¨Rz¨ budowa ruszyła w zeszłym roku i dzięki prefabrykacji posuwa się bardzo szybko. Budynki z lokalami na najem krótkoterminowy mają być oddane pod koniec tego roku, a centrum rehabilitacyjne i apartamenty senioralne w połowie przyszłego. Inwestorzy chcą się skupić przede wszystkim na  tworzeniu serwisowanych apartamentów dla seniorów, którzy pragną mieszkać samodzielnie w bezpiecznym i przyjaznym środowisku, oferującym liczne formy aktywności. Jeśli chodzi o apartamenty na pobyty krótkoterminowe, ze 106 lokali dostępnych jest kilkanaście. Rozmówcy ¨Rz¨ przyznają przy tym: Nastawiliśmy się, że seniorzy będą woleli nabywać apartamenty senioralne na własność, a w trakcie sprzedaży duży odsetek osób był raczej zainteresowany ich najmem niż nabyciem. Dlatego część lokali pozostawiamy w swoim portfelu i będziemy zarówno operatorem usług, jak i wynajmującym. Właśnie w tym kierunku zamierzamy rozwijać kolejne inwestycje. Celem jest stworzenie swego rodzaju ¨srebrnej¨ platformy PRS. Jak dalej czytamy, mieszkania serwisowane dla seniorów są cały czas nowością na polskim rynku, ale na świecie znane są od dekad, gdzie miały zwykle charakter enklaw zlokalizowanych gdzieś poza miastem. Obecne tendencje to umiejscawianie takich osiedli w miastach, w ramach tkanki społecznej tętniącej życiem, wielofunkcyjnej, integrującej pokolenia. Pełny tekst rozmowy- na czwartej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).

Kolejny dodatek ¨Rz¨– ¨Biznes w czasie kryzysu¨ zamieszcza tekst: ¨Dlaczego przedsiębiorcy nie chcą publicznych kontraktów?¨. Dla wielu firm jawią się ona jako nieopłacalne. Jednak nie zawsze tak jest w rzeczywistości. Zwłaszcza wtedy, gdy zamawiający dołożył starań, aby łatwo dostosować umowę w sprawie zamówienia publicznego do zmieniających się warunków gospodarczych. Analizując statystyki z ostatnich lat trudno o optymizm: coraz mniej firm decyduje się na złożenie swojej oferty w postępowaniach zmierzających do wyłonienia wykonawcy zamówienia publicznego. Nie oznacza to, że kontrakty publiczne zawsze są nieopłacalne. Wręcz przeciwnie, ale przedsiębiorca musi zwrócić uwagę na kilka kwestii warunkujących ich opłacalność. W tym przede wszystkim na elastyczność samej umowy pozwalającą na jej łatwą zmianę lub waloryzację- czytamy w ramach wstępu. Lektura dla zainteresowanych- na ósmej stronie dodatku.

(Źródło: ¨Rzeczpospolita¨– 21.07.2023.).